Zwierzęta na Drodze

Szacuje się, że na całym świecie istnieje 21,6 miliona kilometrów dróg, a do 2050 roku długość sieci drogowej wzrośnie o 14–23%. W związku z tym wielu biologów zajmujących się ochroną środowiska uważa, że wpływ dróg na dzikie populacje zwierząt stanowi jedno z najbardziej palących współczesnych zagadnień ochrony przyrody. Śmiertelność na drogach jest uważana za jeden z głównych czynników śmiertelności dzikich kręgowców na całym świecie. Dla pełniejszego zrozumienia skutków śmiertelności drogowej na dynamikę populacji konieczne jest dokładne kwantyfikowanie parametrów demograficznych.

Oddziaływanie dróg na zwierzęta, w tym ryzyko występowania kolizji drogowych, zależą m. in. od stopnia adaptacji poszczególnych gatunków do zmian antropogenicznych oraz strategii jakie przyjmują w obliczu zagrożenia. Grupa naukowców z Izraela w swojej ostatniej publikacji ocenia relacje między natężeniem ruchu a ryzykiem śmiertelności na drogach dla różnych taksonów. Wyniki wskazują, że zarówno drogi o dużym, jak i małym natężeniu ruchu stanowią poważne zagrożenie dla dzikiej fauny, ale skala tego zagrożenia zależy od gatunku lub grupy zwierząt.

Miło nam poinformować, że w ostatnich dniach ukazała się kolejna publikacja Rejestru dotycząca śmiertelności ptaków na drogach w Polsce. Tym razem praca dotyczy zagadnienia w skali regionalnej, gdyż jest odpowiedzią na zaproszenie Redakcji czasopisma naukowego „Ptaki Podkarpacia”. W niniejszej publikacji prezentujemy podstawowe statystyki zderzeń ptaków z pojazdami w województwie podkarpackim w oparciu o dane Rejestru, ale również podejmujemy próbę ukazania specyfiki regionalnej tego zjawiska. Streszczenie oraz link do pełnego tekstu pracy zamieszczamy poniżej.

Dziękujemy wszystkim obserwatorom z regionu podkarpackiego za zaangażowanie oraz czas poświęcony na zebranie i wprowadzenie obserwacji do Rejestru, które przyczyniły się do powstania prezentowanej tutaj publikacji.

Jednym z głównych zagrożeń jakie stwarzają ciągi komunikacyjne są kolizje z pojazdami oraz ograniczenie swobody przemieszczania się zwierząt. Powszechnym rozwiązaniem ograniczającym niekorzystny, barierowy wpływ dróg na faunę są przejścia dla zwierząt w formie mostów, tuneli czy przepustów pod drogami. Często jednak ich skuteczność pozostaje nieznana. W czasopiśmie Journal of Applied Ecology ukazał się przeglądowy artkuł przedstawiający syntezę światowej literatury na temat efektywności przejść dla zwierząt dokonaną przez zespół czołowych ekspertów z dziedziny ekologii dróg.

W odróżnieniu od wcześniejszych wiadomości, w których opisywaliśmy publikacje zewnętrzne, tym razem z przyjemnością prezentujemy opracowanie własne, powstałe na podstawie obserwacji wprowadzanych przez współpracowników portalu Zwierzęta na Drodze. Celem publikacji było podsumowanie danych o śmiertelności ptaków na drogach w Polsce. Przedstawiamy liczebność i skład gatunkowy ofiar, fenologię śmiertelności, charakterystykę siedliskową miejsc kolizji oraz mało znane fakty dotyczące kolizji wieloosobnikowych. Praca ukazała się w Ornis Polonica – renomowanym kwartalniku krajowym, publikującym oryginalne recenzowane prace naukowe z dziedziny ornitologii. Streszczenie oraz link do pełnego tekstu pracy zamieszczamy poniżej.

W tym miejscu pragniemy raz jeszcze podziękować wszystkim współpracownikom i wolontariuszom za wrażliwość i troskę o los zwierząt ginących na drogach oraz zaangażowanie, które przyczynia się do współtworzenia bazy danych Zwierzęta na Drodze. Wkład ten umożliwił powstanie prezentowanej tu publikacji, jest też bezcenny dla pogłębienia ogólnej wiedzy o problemie śmiertelności zwierząt na drogach.