Zwierzęta na Drodze

Tematyka śmiertelności ptaków ze szklanymi powierzchniami znana jest od dawna zarówno w literaturze naukowej (Biber 1994; Hager i in. 2008; Klem 2009) jak i prasie codziennej. Znana, ale ignorowana, niestety również przez samych przyrodników w tym ornitologów. Dane wskazują na to, że śmiertelność ptaków w wyniku kolizji z szybami jest drugim po utracie siedlisk czynnikiem ograniczającym liczebność ptaków (Klem 2009; Machtans i in. 2013).

Środowisko miejskie, z uwagi na występowanie antropogenicznych barier, może narzucać wyjątkowo duże koszty energetyczne dla zwierząt podejmujących wędrówkę w poszukiwaniu nowych zasobów (dyspersja). Jedną z najbardziej powszechnych antropogenicznych form modyfikacji krajobrazu, stanowiących zarazem jedno z większych zagrożeń dla przyrody w ciągu ostatniego wieku jest budowa dróg. Wykazano, na przykładzie wielu grup zwierząt, że drogi mogą stanowić barierę, zarówno poprzez śmiertelność w wyniku kolizji z pojazdami, jaki i poprzez samo unikanie dróg przez zwierzęta.

Drogi i towarzysząca im infrastruktura stwarzają istotną barierę dla migracji i dyspersji zwierząt, będąc jednocześnie źródłem śmiertelności dla wielu z nich. Mimo to część zwierząt przekracza drogi, a pobocza pełnią również funkcję szlaków dyspersji dla niektórych gatunków, zwłaszcza tych wykorzystujących środowiska ekotonowe, jak np. jeże, zwiększając tym samym ryzyko wystąpienia kolizji.

Liczba ptaków ginących na drogach w każdym z europejskich krajów sięga kilku milionów osobników rocznie. Mimo wielu skutecznych rozwiązań dedykowanych ograniczaniu kolizji drogowych ze ssakami i innymi zwierzętami naziemnymi, rozwiązań chroniących ptaki opracowano do tej pory niewiele. Efektywnym i relatywnie niedrogim środkiem, częściowo wypełniającym tę lukę, mogą być słupy instalowane szeregiem wzdłuż drogi w odpowiedniej odległości od siebie (ang. pole barriers).

Fragmentację i utratę siedlisk, zjawiska towarzyszące rozbudowie infrastruktury transportowej, uznaje się za istotne zagrożenie dla zachowania bioróżnorodności, stanowiąc jedno z głównych wyzwań zmierzających do pogodzenia wzrostu ekonomicznego oraz ochrony ekologicznej integralności siedlisk przyrodniczych.